Πιθανότητα νέου Βιετνάμ; Όταν η υπερδύναμη χρειάζεται γρήγορη νίκη και ο αντίπαλος απλώς να αντέξει

φωτοσύνθεση με ΑΙ

Το να επιχειρήσει κανείς να καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα όσον αφορά την πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή αυτό το πρώτο δεκαήμερο είναι παρακινδυνευμένο για δύο λόγους. Αφενός η νίκη ορίζεται διαφορετικά για την κάθε πλευρά κι αφετέρου, ειδικά στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης στα βίντεο, η αλήθεια αποτελεί ένα εργαλείο πολλαπλών χρήσεων στα χέρια του κάθε εμπλεκόμενου μέρους.

Του Στρατή Μαζίδη

Ωστόσο το μόνο βέβαιο είναι πως η στρατιωτική επιχείρηση δεν εξελίσσεται όπως ακριβώς θα περίμεναν εκείνοι που τον σχεδίασαν. Ο πόλεμος των λίγων ημερών φαίνεται πως παίρνει παρατάσεις. Οι τέσσερις ημέρες έγιναν τέσσερις εβδομάδες ενώ πλέον ακούσαμε και για εκατό ημέρες.

Η εξόντωση του Ιρανού θρησκευτικού ηγέτη Αγιατολάχ Χαμεϊνί και άλλων κορυφαίων αξιωματούχων δεν συνοδεύτηκε από την κατάρρευση της χώρας, η οποία μάλλον δείχνει ότι ετοιμαζόταν από καιρό για αυτήν την στιγμή.

Ο στόχος της πολεμικής επιχείρησης κάθε φορά που μιλά ο Αμερικανός πρόεδρος μεταβάλλεται. Τη μια να πέσει το θεοκρατικό καθεστώς, την άλλη όχι. Επίσης η οργή στα λόγια του Ντόναλντ Τραμπ φανερώνει ότι με άλλες προοπτικές άναψε το πράσινο φως και διαφορετικά εξελίσσονται τα πράγματα. Το κορυφαίο όμως σημείο είναι πως ήδη από τις πρώτες ημέρες του πολέμου οι ΗΠΑ άρχισαν να μιλούν για χερσαία εισβολή και φυσικά να αναζητούν συμμάχους στο πεδίο, κοιτάζοντας για άλλη μια φορά προς την πλευρά των – τουλάχιστον μέχρι πρότινος – αφελών Κούρδων, στους οποίους συχνά τάζονται πολλά αλλά στο τέλος εγκαταλείπονται, όπως έχει συμβεί επανειλημμένα στο παρελθόν, για παράδειγμα στη Συρία. Ενώ κανείς δεν ξεχνά τους Αφγανούς που σκαρφάλωναν στις ρόδες των αμερικανικών αεροπλάνων όταν οι... σύμμαχοί τους το έβαζαν στα πόδια. Ποιος λοιπόν να βάλει το κεφάλι του στον ντορβά;

Η εντύπωση που σχηματίζει κανείς για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή είναι συγκεκριμένη αν περιορίζεται μόνο στα ΜΜΕ κι εντελώς διαφορετική αν επιλέγει να τσιμπά από όλο τον μπουφέ της ενημέρωσης, όπως το X (πρώην Twitter) και διάφορες ξένες ιστοσελίδες ανάλυσης για στρατιωτικά και γεωπολιτικά ζητήματα.

Για παράδειγμα, στα ελληνικά ΜΜΕ βλέπουμε κυρίως τους βομβαρδισμούς της Τεχεράνης. Στο X όμως μπορεί κανείς να δει τι συμβαίνει κάθε βράδυ στο Τελ Αβίβ, τη Χάιφα και αλλού.

Άλλο χαρακτηριστικό σημείο. Ακούμε για την αποτυχημένη επίθεση στο αεροπλανοφόρο Αβραάμ Λίνκολν, αλλά σπανίως αναφέρεται ότι το πλοίο έχει απομακρυνθεί σημαντικά από την περιοχή του Κόλπου.

Η ουσία είναι ότι το Ιράν:

Στο πεδίο

- ελέγχει το Ορμούζ [ως τώρα]

- πέτυχε να πλήξει αποφασιστικά αμερικανικούς στόχους στα κράτη του Κόλπου, τα οποία "βοήθησε" να καταλάβουν πως οι βάσεις των ΗΠΑ δεν αποτελούν πηγή ασφάλειας αλλά εν δυνάμει πηγή κινδύνου

- πλήττει στον Α ή Β βαθμό καθημερινά το Ισραήλ 

Η σημασία του Στενού του Ορμούζ δεν είναι μόνο στρατιωτική αλλά και οικονομική. Από αυτό διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στην περιοχή δεν αποτελεί απλώς ένα περιφερειακό επεισόδιο αλλά ένα γεγονός με άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, που οι ΗΠΑ ως τώρα δεν απέτρεψαν.

Στο πορτοφόλι

- με φτηνά drones εξουδετερώνει πανάκριβους πυραύλους κι ενώ κάθε μέρα που περνά ο πολεμικός λογαριασμός αυξάνεται για τις ΗΠΑ

- χτυπά ήδη στην τσέπη όλους εμάς τους δυτικούς καταναλωτές, χάρη πάντα και στη βοήθεια αυτών που, απόντων των κυβερνήσεων, πριν καν προσγειωθούν οι πύραυλοι έχουν απογειώσει τις τιμές των καυσίμων παρά το γεγονός ότι τα διυλιστήρια είναι επαρκώς γεμάτα και με ποσότητες που έχουν ήδη αγοραστεί σε άλλες τιμές. Οι δε ανατιμήσεις των καυσίμων [που θα φτάσουν άραγε;], είναι μόνο η αρχή αν δεν τελειώσει γρήγορα ο πόλεμος. 

- το ζητούμενο για την κάθε πλευρά είναι εντελώς διαφορετικό, όπως σημειώσαμε στο ξεκίνημα. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια γρήγορη και καθαρή νίκη που θα επιβεβαιώσει την στρατιωτική και πολιτική τους υπεροχή. Το Ιράν, αντίθετα, δεν χρειάζεται απαραίτητα να νικήσει με τον ίδιο τρόπο. Του αρκεί να συνεχίσει να αντέχει, να διατηρεί την ικανότητα να απαντά και να βυθίσει στον οικονομικό χάος τη Δύση.

Σε μεγάλο βαθμό πρόκειται για μια ασύμμετρη σύγκρουση. Σε τέτοιου είδους πολέμους δεν επικρατεί απαραίτητα εκείνος που διαθέτει την ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή, αλλά εκείνος που μπορεί να παρατείνει τη σύγκρουση και να αυξήσει το κόστος για τον αντίπαλό του. Η Δύση μπορεί να είναι ισχυρότερη στρατιωτικά αλλά το Ιράν ίσως μπορεί να αντέξει περισσότερο πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά.

Όσο οι ΗΠΑ δεν κερδίζουν γρήγορα, τόσο το οικονομικό κόστος για τον δυτικό κόσμο θα αυξάνεται και αυτό αργά ή γρήγορα θα φέρει γκρίνια και πιέσεις από την κοινή γνώμη απέναντι στις κυβερνήσεις τους.

Το αν θα αντέξει το Ιράν θα εξαρτηθεί από τον ρυθμό αναπλήρωσης του οπλοστασίου του αλλά και από την επιτυχία των επιχειρήσεών του που συνδέεται άμεσα με την παροχή πληροφοριών. Εδώ θα φανεί αν έχει αθόρυβη αλλά αποτελεσματική βοήθεια σε ένα ή περισσότερα επίπεδα τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Κίνα, ή ακόμη και την Ινδία, το συμφέρον των οποίων επιβάλλει να μην πέσει η Τεχεράνη.

Ειδικά για τη Μόσχα και το Πεκίνο η πτώση του Ιράν δεν θα αποτελούσε απλώς μια περιφερειακή εξέλιξη αλλά μια σημαντική στρατηγική απώλεια. Η Τεχεράνη λειτουργεί ως κρίσιμος κρίκος σε έναν ευρύτερο άξονα δυνάμεων που επιχειρεί να περιορίσει την αμερικανική επιρροή στην Ευρασία. Αποτελεί επίσης κομβικό σημείο τόσο του BRI όσο και του άξονα βορρά - νότου.

Όσον αφορά τα βαριά του όπλα, φαίνεται πως ακόμη δεν έχουν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλη έκταση, ει μη μόνο τις τελευταίες ημέρες και μετά την εξουδετέρωση στον Α ή Β βαθμό της αεράμυνας των χωρών του Κόλπου είδαμε κάποιους βαλλιστικούς πυραύλους με κεφαλές διασποράς να φτάνουν στο Ισραήλ.

Παράλληλα στο ηθικό κομμάτι ο αμυνόμενος πάντα έχει το πλεονέκτημα. Μπορεί να στοχοποιείται το Ιράν, όπως κάποτε το Ιράκ ή η Γιουγκοσλαβία, αλλά οι ΗΠΑ είναι εκείνες που σαν παγκόσμιος καουμπόης βομβαρδίζουν και θέλουν να επιβάλλουν το θέλημά τους. Σαφέστατα στο Ιράν υπάρχουν πολύ σοβαρά προβλήματα. Οι γυναίκες δεινοπαθούν. Ωστόσο η όποια αλλαγή πρέπει να είναι αποτέλεσμα διεργασιών ή ακόμη και εξέγερσης της ιρανικής κοινωνίας, όχι δυτικής παρέμβασης.

Άλλωστε η ιστορία της ίδιας της χώρας δείχνει πόσο περίπλοκες μπορεί να είναι αυτές οι παρεμβάσεις. Ήταν η δυτική εμπλοκή που ανέτρεψε τον νόμιμο πρωθυπουργό Μοσαντέκ για να επιβάλει τον Σάχη, οδηγώντας τελικά δεκαετίες αργότερα στην ισλαμική επανάσταση.

Κι έπειτα ποιοι θα σώσουν την ιρανική κοινωνία; Αυτοί που βομβάρδισαν τα παιδιά της σε ώρα μαθήματος; Εκείνοι που ισοπέδωσαν τη Γάζα; Αυτοί που βομβάρδισαν τα διυλιστήρια καίγοντας αθώους εργάτες ζωντανούς και μετατρέποντας τη μέρα σε νύχτα γεμάτη τοξικά αέρια για εκατομμύρια κατοίκους; Αυτοί που απαγάγουν ηγέτες ξένων κρατών στον ύπνο τους; Εκείνοι που όπου παρενέβησαν άφησαν πίσω τους συντρίμμια (Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη);

Η ιστορία έχει δείξει ότι οι πόλεμοι που ξεκινούν με τη βεβαιότητα μιας γρήγορης νίκης συχνά εξελίσσονται διαφορετικά. Το Βιετνάμ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν αποτελούν υπενθυμίσεις ότι η στρατιωτική ισχύς δεν μεταφράζεται πάντα σε πολιτικό αποτέλεσμα.

Το λυπηρό είναι πως με εξαίρεση τον Ισπανό πρωθυπουργό, δεν ακούγεται η φωνή της λογικής, της ειρήνης και των διαπραγματεύσεων πουθενά στο δυτικό κόσμο. Όλοι υποτάσσονται σε έναν αμετροεπή άνθρωπο που περισσότερο συμπεριφέρεται ως πρωταγωνιστής ταινίας ή παίκτης ηλεκτρονικής κονσόλας παρά ως ηγέτης μιας μεγάλης χώρας. 

Μήπως μια οσμή Βιετνάμ αρχίζει να πλανάται στον αέρα;
Ακόμη αμυδρή — αλλά υπαρκτή;

Αν ναι, τότε αυτή τη φορά θα αφορά ολόκληρη τη Δύση. 

από freepen.gr