Της Δρ. Ιωάννας Μάμαλη Παναγιώτου *
Μετά από πολλές δεκαετίες στο εξωτερικό, βρέθηκα να διδάσκω στο ελληνικό Πανεπιστήμιο. Προετοιμάζοντας τις διαλέξεις, ήταν αδύνατον να μην συμπεριλάβω το «πολιτισμικό σοκ», όπως το περιέγραψε ο Oberg στο άρθρο Cultural Shock: Adjustment to New Cultural Environments το 1960. «Κυρία, εσείς εδώ τι πολιτισμικό σοκ ζήσατε;» με ρώτησε μια φοιτήτρια. «Βρίσκομαι ακόμα στη φάση της συμμετοχική παρατήρησης (Participant Observation)» απάντησα. Φαίνεται όμως πως ήγγικεν η ώρα να δημοσιεύσω τα πρώτα συμπεράσματα.
Όχι. Δεν με φόβιζαν οι όποιες ελλείψεις. Μου ήταν ξεκάθαρο πως δεν μου ανατέθηκε έργο διδασκαλίας από το Harvard. Έχοντας δε ζήσει τη σκληρότητα και υπεροψία του πολιτικά μονοθεματικού και δομημένου με άκρως ταξικά κριτήρια γερμανικού πανεπιστημίου, με συγκινούσε η ιδέα να έχω απέναντί μου την φοιτητιώσα νεολαία της Ελλάδας. Έχουν μια σπάνια ευγένεια και ειλικρίνεια, που παρόμοια έως τώρα μόνο από νέους της Τουρκίας είχα εισπράξει. Ο μύθος του μεσογειακού φιλότιμου ίσως να ξαναζωντανεύει ενίοτε αναζητώντας τα απομεινάρια ενός παλαιομοδίτικου μα ειλικρινούς σεβασμού.
Παραβλέπω τον σνομπισμό και τον, στα μάτια των πρωτευουσιάνων, «εξωτισμό» του επαρχιακού πανεπιστημίου (στη Γερμανία τα καλύτερα ακαδημαϊκά ιδρύματα δεν βρίσκονται αναγκαστικά στις μεγάλες πόλεις), θαυμάζω τους ανθρώπους που δίνουν έναν αξιοθαύμαστο αγώνα να κρατήσουν τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα αλώβητα από όποια φθορά (αντιπαρέρχομαι τις εξωτερικές υλικές φθορές ως αναπόσπαστο κομμάτι αισθητικής κάθε τι δημοσίου) και φτάνω στο ουσιώδες: Στη μετατροπή των φοιτητών σε φθηνό εργατικό προσωπικό στην, υπό όρους αξιοπρεπούς εργασίας, μεσαιωνική Ελλάδα.
Παραδοσιακά, παντού και πάντα δούλευαν οι φοιτήτριες και φοιτητές. Η διαφορά είναι ότι πλέον ένα μεγάλο ποσοστό εργάζεται αδιαλείπτως για πενιχρά ποσά, τα οποία δεν μπορούν να καλύψουν τα βασικά, συνεχώς καλπάζοντα, έξοδα. Έξοδα στα οποία δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν οι οικονομικά εξαντλημένοι γονείς, εφόσον έχουν εξαντλήσει τις δυνατότητές τους για την είσοδο των παιδιών στο Πανεπιστήμιο. Μοιάζουν με αιώνιους «εσταυρωμένους» χωρίς προοπτική για Ανάσταση.
Το φαινόμενο της φτωχοποίησης των γενεών λαμβάνει επιπρόσθετες ανησυχητικές διαστάσεις σε μια χώρα, όπου εξαγγέλλονται κατά καιρούς «σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας», οι οποίες ούτε στη χώρα των Θαυμάτων δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Και η Αλίκη της Ελλάδας, ξέρει ότι το θα δουλεύει νυχθημερόν για να τελειώσει μια Σχολή που ίσως της προσφέρει κάτι καλύτερο.
Διαβάζω ότι εντός του τρέχοντος μηνός, η Υπουργός κα Σοφία Ζαχαράκη θα διαθέσει κονδύλι ύψους 120 εκατ. ευρώ στα ΑΕΙ για την κάλυψη αναγκών. Αφελώς αναρωτιέμαι: Μα δεν ήταν η ίδια πολιτικός που δήλωνε στις 8 Ιουλίου 2025 στη Βουλή «Αν πάμε σ’ ένα Πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας ή στην Κρήτη, θα μπορέσει η οικογένεια ν’ αντεπεξέλθει;» απαξιώνοντας ανοιχτά την περιφερειακή δημόσια παιδεία, προς όφελος των ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα οποία ευλόγησαν ψηφίζοντας νόμο που καταργεί άρθρο του Συντάγματος;
Άρα, έχουμε φοιτητές δύο ταχυτήτων σε μια εποχή αποχαύνωσης (το κινητό τους αποσπά αδιαλείπτως την προσοχή) και ευνουχισμού του φοιτητικού κινήματος, που κάποτε ήταν από τα πιο δυνατά στην Ελλάδα. Γεννούσε ιδέες, τα έβαζε με την εξουσία, έβραζε το αίμα, απαιτούσε, επέκρινε με μια γροθιά έτοιμη να σπάσει το κατεστημένο. Σήμερα, οι παλάμες μεγάλου μέρους των φοιτητών σερβίρουν τους τουρίστες κατά την καλοκαιρινή σεζόν, επαληθεύοντας τα εφιαλτικά σενάρια που ήθελαν την Ελλάδα να μετατρέπεται σε «Σερβιτόρα της Ευρώπης».
Και από τις παρατηρήσεις, ας περάσουμε στις πράξεις. Ακολουθούν προτάσεις βελτίωσης της κατάστασης:
* Η Δρ. Ι. Μάμαλη Παναγιώτου είναι Διδάσκουσα Πολιτισμού και Κουλτούρας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, καθώς, και Διδάκτωρ Ιστορίας, Πολιτισμού και Αμερικανολογίας του Πανεπιστημίου Μονάχου.
* Το επιδόματα BAföG ανέρχεται έως τα 992 ευρώ μηνιαίως. Περιλαμβάνει βασικά έξοδα διαβίωσης, το κατ’ αποκοπή ποσό στέγασης, καθώς και ιδιωτική ασφάλιση υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας. Το ποσό είναι χαμηλότερο για όσους διαμένουν με τους γονείς. Κατά κανόνα πρέπει να επιστραφεί μόνο κατά το ήμισυ, ενώ το συνολικό ποσό αποπληρωμής για τους φοιτητές περιορίζεται στα 10.010 ευρώ. Το δάνειο είναι άτοκο και, συνήθως πέντε χρόνια μετά τη λήξη της κανονικής διάρκειας σπουδών, πρέπει να αποπληρωθεί σε δόσεις των 130 ευρώ μηνιαίως.
Πηγή: documentonews.gr
Διαβάζω ότι εντός του τρέχοντος μηνός, η Υπουργός κα Σοφία Ζαχαράκη θα διαθέσει κονδύλι ύψους 120 εκατ. ευρώ στα ΑΕΙ για την κάλυψη αναγκών. Αφελώς αναρωτιέμαι: Μα δεν ήταν η ίδια πολιτικός που δήλωνε στις 8 Ιουλίου 2025 στη Βουλή «Αν πάμε σ’ ένα Πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας ή στην Κρήτη, θα μπορέσει η οικογένεια ν’ αντεπεξέλθει;» απαξιώνοντας ανοιχτά την περιφερειακή δημόσια παιδεία, προς όφελος των ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα οποία ευλόγησαν ψηφίζοντας νόμο που καταργεί άρθρο του Συντάγματος;
Άρα, έχουμε φοιτητές δύο ταχυτήτων σε μια εποχή αποχαύνωσης (το κινητό τους αποσπά αδιαλείπτως την προσοχή) και ευνουχισμού του φοιτητικού κινήματος, που κάποτε ήταν από τα πιο δυνατά στην Ελλάδα. Γεννούσε ιδέες, τα έβαζε με την εξουσία, έβραζε το αίμα, απαιτούσε, επέκρινε με μια γροθιά έτοιμη να σπάσει το κατεστημένο. Σήμερα, οι παλάμες μεγάλου μέρους των φοιτητών σερβίρουν τους τουρίστες κατά την καλοκαιρινή σεζόν, επαληθεύοντας τα εφιαλτικά σενάρια που ήθελαν την Ελλάδα να μετατρέπεται σε «Σερβιτόρα της Ευρώπης».
Και από τις παρατηρήσεις, ας περάσουμε στις πράξεις. Ακολουθούν προτάσεις βελτίωσης της κατάστασης:
- Υποτροφίες. Πλην τον κρατικών και ιδιωτικών Ιδρυμάτων υπάρχουν Σύλλογοι που, σύμφωνα με την Διαύγεια, δεν έχουν διαθέσεις τις υποτροφίες που προβλέπει το καταστατικό – άμεσος έλεγχος αυτών.
- Φοιτητικό – πλην του στεγαστικού – Επίδομα.
- Κρατική διευκόλυνση – όχι αμερικανικού τύπου με υψηλά δάνεια – αλλά γερμανικού τύπου BAföG**
- Αγορά εγκαταλελειμμένων κτιρίων από το κράτος και μετατροπή αυτών σε εστίες.
* Η Δρ. Ι. Μάμαλη Παναγιώτου είναι Διδάσκουσα Πολιτισμού και Κουλτούρας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, καθώς, και Διδάκτωρ Ιστορίας, Πολιτισμού και Αμερικανολογίας του Πανεπιστημίου Μονάχου.
* Το επιδόματα BAföG ανέρχεται έως τα 992 ευρώ μηνιαίως. Περιλαμβάνει βασικά έξοδα διαβίωσης, το κατ’ αποκοπή ποσό στέγασης, καθώς και ιδιωτική ασφάλιση υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας. Το ποσό είναι χαμηλότερο για όσους διαμένουν με τους γονείς. Κατά κανόνα πρέπει να επιστραφεί μόνο κατά το ήμισυ, ενώ το συνολικό ποσό αποπληρωμής για τους φοιτητές περιορίζεται στα 10.010 ευρώ. Το δάνειο είναι άτοκο και, συνήθως πέντε χρόνια μετά τη λήξη της κανονικής διάρκειας σπουδών, πρέπει να αποπληρωθεί σε δόσεις των 130 ευρώ μηνιαίως.
Πηγή: documentonews.gr
0 Σχόλια
Tο kozanara.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.