57 + 168 Λόγοι για μια φροντιστική εξωτερική πολιτική

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη *

Τα 168 μικρά κορίτσια που δολοφονήθηκαν σε ένα σχολείο του Ιράν, δεν αφορούν προφανώς κάποιου είδους «γεωπολιτική εξέλιξη». Πρόκειται για ακόμη ένα ρήγμα στον -όποιο δυτικό- πολιτισμό.

Η Ελλάδα, μια χώρα που βίωσε στην μακρά ιστορική διαδρομή της τόσα τραύματα ενώ ακόμη φέρει ανεπούλωτο το τραύμα των Τεμπών, δεν μπορεί να περιορίζεται σε ανακοινώσεις ισορροπίας. Δεν μπορεί να μιλά για «στρατηγική σταθερότητα» όταν το απόλυτο όριο -η προστασία των παιδιών- έχει ήδη προ πολλού καταρρεύσει.

Γιατί, αν το Κίνημα των Τεμπών σήμανε κάτι, ήταν ότι οι ζωές των παιδιών δεν μπαίνουν σε λογιστική, ότι η απώλεια δεν βαφτίζεται “παράπλευρη” και ότι η ευθύνη δεν διαχέεται στο απρόσωπο.

Και βέβαια αυτή η ηθική δεν μπορεί να σταματά στα σύνορα.

Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται -για μια ακόμη φορά- σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι:

θα είναι χώρα-γέφυρα ή χώρα-προγεφύρωμα;

Θα αναλάβει, επιτέλους, ένα ρόλο γέφυρας ανθρωπιστικής πρωτοβουλίας απόλυτα συμβατό το πολιτισμικό της κεφάλαιο ή θα συνεχίσει να λειτουργεί ως στρατιωτικό προγεφύρωμα/εξάρτημα συμμαχιών με τους επικυρίαρχους;

Η αλήθεια είναι ότι η μέχρι τώρα εξωτερική πολιτική κινείται κυρίως εντός ευρωατλαντικών πλαισίων, χωρίς καμμία δημόσια συζήτηση για το ηθικό και ανθρωπιστικό αποτύπωμα αυτών των επιλογών. Γιατί στην μακρόχρονη λαϊκή μας παράδοση, απ' την Αντιγόνη έως την «Συνάντηση των 6» (Six Nation Peace Initiative) του Ανδρέα Παπανδρέου -για την ειρήνη και τον πυρηνικό αφοπλισμό- η συμμετοχή μας σε στρατιωτικούς σχεδιασμούς που παράγουν τέτοιες τραγωδίες δεν αντιμετωπιζόταν, όπως στη Δύση, ως ένα τεχνικό ζήτημα.

Κοντολογίς, η ασφάλεια δεν μπορεί να χτίζεται πάνω σε κατεστραμμένα σχολεία.

Και όσο κι αν μοιάζει ίσως ουτοπικό είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να εκδηλωθεί αυτό που θα ονομάζαμε Φροντιστική Εξωτερική Πολιτική.

Φροντιστική Εξωτερική Πολιτική σημαίνει:

- Απόλυτη προτεραιότητα στην προστασία αμάχων και παιδιών σε κάθε διεθνή τοποθέτηση.

- Πρωτοβουλία για διεθνή σύμβαση καθολικής προστασίας σχολείων ως απολύτως αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών.

- Ανεξάρτητη διεθνή έρευνα για επιθέσεις σε εκπαιδευτικές δομές.

- Αναθεώρηση στρατιωτικών συμφωνιών όταν αυτές συνδέονται με επιχειρήσεις που παραβιάζουν το ανθρωπιστικό δίκαιο.

- Διπλωματική κινητοποίηση στον ΟΗΕ και στην ΕΕ για μηδενική ανοχή σε πλήγματα κατά παιδιών.

Και στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο δεν είναι ουτοπία. Είναι επανατοποθέτηση αξιών, την οποία καλείται να υιοθετήσει το Κίνημα των Τεμπών

Γιατί, το Κίνημα των Τεμπών δεν ήταν απλώς μια διαμαρτυρία για μια εθνική τραγωδία. Ήταν μια ηθική αφύπνιση. Ήταν η άρνηση να κανονικοποιηθεί ο θάνατος νέων ανθρώπων στο όνομα της «αναγκαιότητας» ή του «τυχαίου».

Το Κίνημα οφείλει να πει καθαρά: Δεν υπάρχουν “δικά μας” και “ξένα” παιδιά. Δεν υπάρχουν “φιλικά” και “εχθρικά” θύματα. Η ζωή προηγείται της γεωπολιτικής. Και αυτό δεν δεν είναι κάποια ιδεολογική επιλογή. Είναι συνέπεια.

Το Κίνημα θα μπορούσε να απαιτήσει από την κυβέρνηση η Ελλάδα να:

- Καταθέσει ψήφισμα στον ΟΗΕ για Καθεστώς Απόλυτης Προστασίας Σχολικών Υποδομών σε Εμπόλεμες Ζώνες.

-Ζητήσει ειδικό εισηγητή για εγκλήματα κατά παιδιών σε σύγχρονες συγκρούσεις.

- Προωθήσει περιφερειακή διάσκεψη στην Ανατολική Μεσόγειο με θέμα την προστασία αμάχων και ιδιαίτερα των παιδιών.

- Δημιουργήσει εθνικό μηχανισμό/παρατηρητήριο ελέγχου στρατιωτικών παρεμβάσεων με ανθρωπιστικά κριτήρια.

Ο κόσμος μας κινείται, χωρίς τον παραμικρό ενδοιασμό, με ταχύτητα, προς όλο και μεγαλύτερη στρατιωτικοποίηση. Και οι κοινωνίες καλούνται να επιλέξουν στρατόπεδα. Η Ελλάδα μπορεί να επιλέξει κάτι διαφορετικό: να θέσει ως αδιαπραγμάτευτο όριο την προστασία της παιδικής ζωής. Να πεί ότι η φροντίδα δεν είναι αδυναμία, αλλά η πιο ριζοσπαστική πολιτική θέση.

Αν τα Τέμπη μάς δίδαξαν ότι καμία ζωή δεν είναι αναλώσιμη, τότε το ίδιο οφείλουμε να πούμε και για τα 168 παιδιά.

Γιατί όταν σκοτώνονται παιδιά, η ουδετερότητα δεν είναι ρεαλισμός. Είναι η αρχή της απανθρωποποίησης-δηλαδή του αντίποδα του Ελληνικού μας ανθρωποκεντρικού Πολιτισμού.

* Αναπτυξιακός & Κοινωνικός Ψυχολόγος, Διδάσκων Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Neapolis.

Πηγή: social media