Τρία σενάρια για το πώς θα μπορούσε να τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν

Η Ισλαμική Δημοκρατία είτε επιβιώνει της τελευταίας επίθεσης, είτε το Ιράν ακολουθεί το «δρόμο της Βενεζουέλας», είτε αρχίζει η «Βαλκανοποίηση».

Η κοινή αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν στοχεύει επισήμως στην αποστρατιωτικοποίηση της χώρας και στην ανατροπή της κυβέρνησής της. Η σύγκρουση μόλις έχει ξεκινήσει, αλλά ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει ήδη σκοτωθεί, μαζί με αρκετούς ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους. Αυτές οι απώλειες μπορεί να είναι περισσότερο συμβολικές παρά ουσιαστικές, καθώς είχαν ήδη καταρτιστεί σχέδια διαδοχής. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν τρία σενάρια για το πώς θα μπορούσε να τελειώσει ο πόλεμος — κανένα από τα οποία δεν περιλαμβάνει μια αδιαμφισβήτητη νίκη του Ιράν επί των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Του Andrew Korybko / Παρουσίαση Freepen.gr

Αυτό συμβαίνει επειδή το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταστρέψουν το Ιράν αν το επιθυμούσαν πραγματικά, ακόμη και με πυρηνικά όπλα, αν και προς το παρόν συγκρατούνται, προσδοκώντας ότι μια φιλική κυβέρνηση θα αντικαταστήσει την εχθρική και θα αποκαταστήσει τον ρόλο του Ιράν ως ενός από τους κορυφαίους περιφερειακούς συμμάχους τους. Το μέγιστο που αναμένεται λοιπόν να κάνει το Ιράν είναι να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στο Ισραήλ και ίσως στα κράτη του Κόλπου και/ή στις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, πριν τελικά καταστραφεί από το Ισραήλ και/ή τις ΗΠΑ. Αυτή η εκτίμηση πλαισιώνει τα ακόλουθα τρία σενάρια:

1. Η Ισλαμική Δημοκρατία επιβιώνει της τελευταίας επίθεσης

Σε αυτό το σενάριο, το Ιράν πλήττει το Ισραήλ και ίσως τα κράτη του Κόλπου και/ή τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, χωρίς όμως να προκαλέσει μη αποδεκτές ζημιές που θα ωθούσαν το Ισραήλ και/ή τις ΗΠΑ να το καταστρέψουν. Έτσι, και οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να ισχυριστούν, με σχετική αξιοπιστία, ότι πέτυχαν νίκη επί των αντιπάλων τους, όπως έκαναν και το περασμένο καλοκαίρι. Ένα πολύ πιο αποδυναμωμένο Ιράν θα μπορούσε στη συνέχεια είτε να υποταχθεί στις ΗΠΑ μέσω συμφωνιών για τον στρατό του, το πυρηνικό του πρόγραμμα, τη βιομηχανία ενέργειας και/ή τα ορυκτά του, είτε να απομονωθεί από την περιοχή και να περιοριστεί εντός αυτής.

2. Το Ιράν ακολουθεί τον «δρόμο της Βενεζουέλας»

Στα μέσα Ιανουαρίου είχε διατυπωθεί η εκτίμηση πως «οι ΗΠΑ θέλουν να αναπαράγουν το μοντέλο της Βενεζουέλας στο Ιράν» μέσω μιας «προσαρμογής καθεστώτος», που θα τοποθετούσε φιλοαμερικανικά μέλη της υφιστάμενης κυβέρνησης στην εξουσία, ώστε να διοικούν τη χώρα και τις πλουτοπαραγωγικές της πηγές μέσω αντιπροσώπων (στερώντας τες έτσι από την Κίνα). Ένα πραξικόπημα από μη ιδεολογικά στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης θεωρείται το πιο ρεαλιστικό μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου. Αν το Ιράν ξαναγίνει κορυφαίος σύμμαχος των ΗΠΑ, τότε θα μπορούσε να συνεργαστεί με την Τουρκία για να αμφισβητήσει τη Ρωσία στο Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία.

3. Αρχίζει η «Βαλκανοποίηση»

Το απολύτως χειρότερο σενάριο είναι να αρχίσει το Ιράν να «βαλκανοποιείται», είτε μέσω (ενδεχομένως εξοπλισμένων από το εξωτερικό και πιθανώς και εκπαιδευμένων) αποσχιστικών κινημάτων σε περιοχές της περιφέρειας όπου πλειοψηφούν μειονότητες, τα οποία θα καταλάβουν πόλεις, είτε μέσω άμεσης επέμβασης γειτονικών χωρών προς αυτόν τον σκοπό — ιδίως του Αζερμπαϊτζάν με την υποστήριξη της Τουρκίας. Το Πακιστάν θα μπορούσε επίσης να εμπλακεί με το πρόσχημα της καταπολέμησης αποσχιστών Μπαλόχ που έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση, και αυτή η πιθανότητα ίσως εξηγεί γιατί ο πρωθυπουργός του μόλις ακύρωσε το πολυαναμενόμενο ταξίδι του στη Ρωσία.

Όπως έχουν τα πράγματα, και τα τρία σενάρια είναι εξίσου πιθανά, αλλά οι εκτιμήσεις μπορούν να αλλάξουν γρήγορα ανάλογα με τις εξελίξεις. Το μόνο που φαίνεται σχετικά σταθερό είναι η απιθανότητα μιας αδιαμφισβήτητης νίκης του Ιράν επί των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Σχετικά με αυτό, οι ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν τεράστιες ζημιές στο Ισραήλ, ενώ οι αντιπλοϊκοί πύραυλοι θα μπορούσαν θεωρητικά να βυθίσουν τουλάχιστον ένα αμερικανικό πλοίο στην περιοχή· όμως κάθε τέτοιο ενδεχόμενο πιθανότατα θα οδηγούσε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στην καταστροφή του Ιράν (και ίσως, στην πιο ακραία περίπτωση, ακόμη και σε χρήση πυρηνικών).

Κατά συνέπεια, από την οπτική του Ιράν, το βέλτιστο σενάριο είναι να μετατρέψει αυτό που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πιθανότατα ανέμεναν ως μια σχετικά σύντομη εκστρατεία σε μια παρατεταμένη σύγκρουση, αυξάνοντας σταδιακά το κόστος για τους αντιπάλους του, αλλά προσέχοντας να μην υπερβεί τις «κόκκινες γραμμές» τους ώστε να αποφύγει την καταστροφή. Αυτή η προσέγγιση απαιτεί υπομονή — κάτι που ενδέχεται να μη διαθέτει ένα μέρος του πληθυσμού — και ενέχει τον κίνδυνο να εξουδετερωθεί η πυραυλική ικανότητα του Ιράν πριν προλάβει να χρησιμοποιηθεί σε μεγάλη κλίμακα, εάν χρειαστεί. Αν όμως εφαρμοστεί, το Ιράν θα μπορούσε να ισχυριστεί, με σχετική αξιοπιστία, ότι πέτυχε μια μορφή νίκης.

από freepen.gr